Ο εθισμός στα ηλεκτρονικά παιχνίδια είναι η μοναδική εξάρτηση που «χτυπάει» ηλικίες ακόμη και κάτω των 12 ετών. Η τεχνολογία, όσο χρήσιμη κι αν είναι, έχει παρενέργειες όπως ένα φάρμακο. Μία από αυτές έχει αποδειχθεί και πιστοποιηθεί πλέον από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το 2018 και αφορά σε μια νέα ψυχική διαταραχή των ανηλίκων κυρίως, τον εθισμό στα ηλεκτρονικά παιχνίδια.
Τα παραπάνω επισήμανε ο ψυχίατρος παιδιών και εφήβων Κωνσταντίνος Σιώμος, στη διάρκεια συζήτησης για την ψυχική υγεία, τις εξαρτήσεις και τον εθισμό στο διαδίκτυο, στο αλκοόλ και στις ναρκωτικές ουσίες, που φιλοξενήθηκε στο περίπτερο του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης στην 87η ΔΕΘ.
«Στα κριτήρια για τον εντοπισμό των εθισμένων είναι ο χρόνος που διαθέτουν για τα games και τη ζωή τους η οποία περιστρέφεται μόνο γύρω από αυτά. Επίσης θέλουν να διαφύγουν από την πραγματικότητα, π.χ. δεν θέλουν να αντιμετωπίσουν τις υποχρεώσεις τους στο σχολείο ή τις δυσκολίες στην επικοινωνία με την οικογένεια, φίλους κ.ά.» σημείωσε ο κ. Σιώμος.
Παράλληλα ανέφερε πως ό,τι ισχύει για τους χημικούς εθισμούς, ισχύει και για τους συμπεριφορικούς. «Η ουσία που ανεβοκατεβαίνει είναι η ντοπαμίνη. Κερδίζουμε ένα παιχνίδι ανεβαίνει, χάνουμε κατεβαίνει και δημιουργείται ευερεθιστότητα» πρόσθεσε ο κ. Σιώμος.
Πώς αντιδρούν οι κοινωνίες στον εθισμό των παιδιών;
Τα μέτρα των κοινωνιών για την πρόληψη της εξάρτησης από το διαδίκτυο και τα παιχνίδια συμπεριλαμβάνουν πρόταση στις 27/7/23 του ΟΗΕ (μαζί με την UNESCO) για απαγόρευση κινητών στο σχολικό περιβάλλον. Επίσης στις 4/9/2023, σε μια ιρλανδική πόλη 18.000 κατοίκων, γονείς και τοπικές αρχές αποφάσισαν να μην δίνουν κινητό σε παιδιά κάτω των 12 ετών.
Όπως ανέφερε ο κ. Σιώμος, αν ένας «65χρονος “κολλήσει” με ένα παιχνίδι στο διαδίκτυο μπορεί να γλιτώσει την κατάθλιψη, δεν ισχύει το ίδιο με τα παιδιά και τους νέους στη φάση που είναι να δημιουργηθούν. Αν “κολλήσουν” οι ανήλικοι κινδυνεύουν να πετύχουν πολύ λιγότερα στη ζωή τους με τις ικανότητες που τους έχει δώσει η φύση».
Πρόσθεσε, δε, ότι ο άνθρωπος λειτουργεί με το κύκλωμα της ανταμοιβής, κάνει κάτι και ανταμείβεται. «Το διαδίκτυο είναι στημένο έτσι που ενεργοποιείται η άμεση ανταμοιβή: κερδίζω κάτι, παιχνίδι ή λάικ, ανεβάζω απευθείας ντοπαμίνη κι αυτό γίνεται από πολύ νωρίς, από την ηλικία των δύο ετών. Πρώτα πατάω κουμπάκια και εικόνες και αργότερα μαθαίνω να διαβάζω, να γράφω κ.λπ. Άρα το παιδί εκπαιδεύεται στην άμεση ανταμοιβή και αν το αφήσεις, όλο και περισσότερο ανεβαίνει η ντοπαμίνη και μετά χρειάζεται περισσότερη δουλειά για να παράγει περισσότερη ντοπαμίνη, για να πετύχει το αντίστοιχο αποτέλεσμα, όμως αυτό οδηγεί σε κορεσμό και αντί να παίρνει ευφορία, βιώνει αρνητικό συναίσθημα, δηλαδή επιστρέφει στον πόνο και στην αρχή, εκεί όπου αποζητούσε τη χαρά. Γι’ αυτό βλέπεις πολλά δυσαρεστημένα παιδιά, ενώ παίζουν και υποτίθεται θα έπρεπε να είναι χαρούμενα» επισήμανε ο κ. Σιώμος.
